Jon Steynbek

Jon Steynbek 1902-yil 27-fevralda Kaliforniyaning Salinas shahrida tugʻilgan. Uning bolaligi oʻtgan unumdor Salinas vodiysi keyinchalik koʻplab asarlariga sahna boʻldi. Stenford universitetida turli yillar davomida tahsil olgan, ammo diplom olmagan. Yoshligida fermalarda, qurilishda, baliq zavodida ishlab, oddiy mehnatkashlar hayotini yaqindan koʻrgan.

Dastlabki muvaffaqiyatni «Tortilya Flet» (1935) qissasi keltirdi, «Sichqonlar va odamlar haqida» (1937) esa uni keng tanitdi. 1952-yilda yirik oilaviy doston «Jannatdan sharqda» romani chiqdi. 1962-yilda Steynbek Adabiyot boʻyicha Nobel mukofotiga sazovor boʻldi. U 1968-yil 20-dekabrda Nyu-Yorkda vafot etgan.

«Gʻazab shingillari» (1939) — Steynbekning eng mashhur asari. Roman Buyuk depressiya yillarida qurgʻoqchilik va chang boʻronlari hamda banklar tomonidan yerlaridan haydalgan Oklaxomalik Joud oilasining Kaliforniyaga qilgan ogʻir safari haqida hikoya qiladi. Oila «vaʼda qilingan yurt»dan umidvor boʻladi, biroq u yerda ularni ochlik, kam haq toʻlanadigan mavsumiy ish va mahalliy aholining dushmanligi kutadi. Oila taqdiri haqidagi boblar butun muhojirlar oqimini umumlashtiruvchi qisqa oraliq boblar bilan almashinib keladi.

Nega oʻqish kerak

• Asar 1940-yilda Pulitser mukofotini oldi, oʻsha yili Jon Ford uni ekranlashtirdi.
• Roman nashr qilingach, ayrim joylarda taqiqlandi va qizgʻin bahslarga sabab boʻldi, ammo mehnatkashlar ahvoliga jamoatchilik eʼtiborini tortdi.
• Inson qadr-qimmati, oila mustahkamligi va bir-biriga yordam berish gʻoyasi asarning yuragida turadi.

Iqtisodiy inqiroz, majburiy koʻchish va ijtimoiy adolat mavzulari bugun ham dolzarb boʻlgani uchun Steynbek romani oʻz kuchini yoʻqotmagan.