Aka-uka Grimm

Aka-uka Grimm — nemis tilshunoslari va folklorshunoslari Yakob Grimm (1785–1863) va Vilgelm Grimm (1786–1859). Ikkalasi ham Gessen oʻlkasidagi Xanau shahrida tugʻilgan. Otalari erta vafot etgani sababli oila moddiy qiyinchiliklarga duch keldi. Aka-uka Marburg universitetida huquqshunoslikni oʻrgandi, biroq u yerda ularni qadimgi nemis adabiyoti va xalq ijodi koʻproq qiziqtirib qoʻydi.

1812-yilda ular «Bolalar va oilaviy ertaklar» toʻplamining birinchi jildini, 1815-yilda esa ikkinchi jildini nashr etdi. Toʻplam keyingi oʻn yilliklarda bir necha marta qayta ishlanib, kengaytirildi; 1857-yilgi soʻnggi nashrida ikki yuzdan ortiq ertak bor edi. Ertaklar turli hikoyachilardan, jumladan, koʻplab ziyoli oilalar vakillaridan yozib olingan. Vilgelm matnlarni adabiy jihatdan sayqallab, keyingi nashrlarda ularni bolalar oʻqishiga koʻproq moslashtirgan.

Aka-uka ilmiy faoliyatni ham davom ettirdi. Yakob tarixiy tilshunoslikning asoschilaridan biri boʻlib, german tillaridagi tovush oʻzgarishlarini tavsiflagan «Grimm qonuni» bilan tanilgan. 1837-yilda ular Gyottingen universitetida qirol hokimiyatining konstitutsiyani bekor qilishiga qarshi chiqqan yetti professor qatorida ishdan haydalgan. Keyinroq Berlinda ulkan «Nemis tili lugʻati»ni boshladilar; bu ish ular vafotidan keyin, faqat 1961-yilda yakunlandi.

Mashhur ertaklari

• «Qizil qalpoqcha»
• «Zolushka»
• «Gans va Gretel»
• «Bremen mashshoqlari»

«Ertaklar» kitobida aka-uka Grimm ertaklari Hans Kristian Andersen asarlari bilan bir qatorda keladi. Bu ertaklar xalq donoligi, yaxshilik va yomonlik kurashi haqidagi abadiy hikoyalar sifatida bugun ham bolalar va kattalarni birdek oʻziga tortadi.