Nikolay Ostrovskiy

Nikolay Ostrovskiy 1904-yil 29-sentabrda Rossiya imperiyasining Volin guberniyasidagi Viliya qishlogʻida (hozirgi Ukraina hududi) ishchi oilasida tugʻilgan. Bolaligidanoq mehnat qila boshlagan: oshxonada, temir yoʻl stansiyasida va elektr stansiyasida ishlagan. 1919-yilda komsomolga aʼzo boʻlib, fuqarolar urushida Qizil Armiya safida jang qildi va 1920-yilda ogʻir yaralandi.

Urushdan keyin u komsomol va xoʻjalik ishlarida faoliyat yuritdi, biroq ogʻir dard tobora kuchayib bordi. 1920-yillarning oxiriga kelib Ostrovskiy deyarli butunlay harakatsiz qoldi va koʻzi koʻrmay qoldi. Shunday ahvolda u yozuvchilikka kirishdi: dastlab maxsus trafaret yordamida oʻzi yozdi, keyin matnni yordamchilarga aytib turib yozdirdi. U 1936-yil 22-dekabrda Moskvada, 32 yoshida vafot etdi. Ikkinchi romani — «Boʻronda tugʻilganlar» tugallanmay qoldi.

«Poʻlat qanday toblandi» (1932–1934) — katta darajada avtobiografik roman. Uning qahramoni Pavel Korchagin — inqilob va fuqarolar urushi yillarida ulgʻaygan, soʻng ogʻir kasallikka qaramay, kurashni toʻxtatmagan yigit. Roman sovet davrida juda keng tarqaldi, koʻplab tillarga tarjima qilindi va bir necha avlod yoshlari uchun matonat timsoliga aylandi.

Bugungi nigoh bilan

• Asar sovet mafkurasi ruhida yozilgan va oʻz davrining siyosiy qarashlarini ochiq aks ettiradi; bugungi oʻquvchi uni shu tarixiy kontekstni hisobga olib oʻqishi lozim.
• Shu bilan birga, roman ogʻir xastalik va mahrumlik sharoitida ham hayot maqsadini yoʻqotmagan insonning shaxsiy jasorati haqidagi hujjat sifatida qadrlidir.

Ostrovskiy kitobi XX asr tarixini, sovet davri adabiyotini va uning avlodlar ongiga taʼsirini tushunish uchun muhim manba boʻlib qolmoqda.