Jovanni Bokkachcho

Jovanni Bokkachcho 1313-yilda tugʻilgan. U savdogar Bokkachchino di Kellinoning nikohsiz oʻgʻli boʻlgan; tugʻilgan joyi aniq emas — Florensiya yoki uning yaqinidagi Chertaldo shaharchasi deb taxmin qilinadi. Yoshligida otasi uni Neapolga yuborgan: u yerda Bokkachcho savdo va bank ishini, soʻng cherkov huquqini oʻrgandi, lekin uni koʻproq adabiyot va Neapol saroyidagi madaniy muhit qiziqtirdi. Ilk sheʼriy va nasriy asarlarini ham shu yerda yozgan.

Taxminan 1340-yilda Bokkachcho Florensiyaga qaytdi. 1348-yilda Yevropani qamrab olgan vabo — «Qora oʻlim» — Florensiya aholisining katta qismini nobud qildi; bu fojia uning eng mashhur asariga muqaddima boʻldi. 1350-yildan u shoir Franchesko Petrarka bilan yaqin doʻst boʻlib, umrining oxirigacha antik meros va lotin adabiyotini oʻrganishga koʻp kuch sarfladi. U Dante hayoti haqida asar yozgan, umrining soʻnggida esa Florensiyada Dantening «Ilohiy komediya»si boʻyicha ommaviy maʼruzalar oʻqigan. 1375-yil 21-dekabrda Chertaldoda vafot etgan.

«Dekameron» taxminan 1349–1353-yillarda yozilgan. Asar nomi yunoncha «oʻn kun» degan maʼnoni beradi. Vabo avjida yetti nafar yosh ayol va uch nafar yigit Florensiyadan shahar tashqarisidagi bogʻ-qoʻrgʻonga ketishadi va har kuni navbatma-navbat bittadan hikoya aytishadi. Natijada oʻn kunda yuzta hikoya jamlanadi. Ularda sevgi, aql-zakovat, ayyorlik, taqdir oʻyini, ruhoniylarning ikkiyuzlamachiligi kabi mavzular hazil va jiddiyat aralash qalamga olingan.

Nega oʻqish kerak

• «Dekameron» italyan adabiy nasrining ilk buyuk namunalaridan biri hisoblanadi.
• Hikoya ichida hikoya tuzilishi va jonli personajlari Choser, Shekspir kabi keyingi yozuvchilarga taʼsir koʻrsatgan.
• Asar ofat davrida hayotga qaytish, kulgi va soʻzning qadri haqida bugun ham dolzarb savollarni oʻrtaga tashlaydi.